İyi İnsanlar Yeter mi? Recep Yazıcıoğlu ile Sistem Üzerine

 İyi İnsanlar Yeter mi? Recep Yazıcıoğlu ile Sistem Üzerine 

 Bir kurumun başına iyi niyetli, dürüst ve çalışkan bir insan geldiğinde sorunların çözüleceğini düşünmek isteriz. Bu beklenti anlaşılırdır. Ancak kararların nasıl alındığını, yetkinin nasıl dağıtıldığını ve hataların nasıl denetlendiğini değiştirmeden yalnızca yöneticiyi değiştirmek ne kadar sonuç verir?

Recep Yazıcıoğlu’nun Akademi bülteninin 2000–2001 tarihli dördüncü sayısında yayımlanan söyleşisi, bu soruyu tartışmak için verimli bir başlangıç sunuyor. Söyleşide hukuk, merkeziyetçilik, halkın katılımı ve yönetim sistemi birlikte ele alınıyor. Metnin merkezinde ise güçlü bir düşünce bulunuyor: İyi niyetin kalıcı sonuç üretmesi, içinde hareket ettiği kurumsal düzenle yakından ilişkilidir.

Sistemi değiştirmek isteyenler neden sistemi sürdürüyor?

Yazıcıoğlu, sistemin değişmesi gerektiğini söylemenin zamanla yaygın bir söyleme dönüştüğünü, fakat bu söylemin içinin doldurulmadığını belirtiyor. Ona göre mevcut düzenin imkânlarından yararlananların aynı düzeni değiştirmesini beklemek başlı başına bir sorundur (Yaşar & Varan, 2000–2001, s. 37).

Bu yaklaşım, değişime direnci yalnızca kişisel tutuculukla açıklamanın yetersizliğini gösterir. Bir düzen bazı aktörlere yetki, kaynak ve hareket alanı sağlıyorsa değişim onlar açısından kayıp anlamına gelebilir. Dolayısıyla herkesin “değişim” dediği bir ortamda bile uygulamanın aynı kalması şaşırtıcı değildir.

Bu düşünceyi kamu yönetiminden işletmelere taşımak mümkündür. Çalışanlarından yenilik bekleyen bir yönetici, bütün kararları kendisi veriyorsa; inisiyatif isteyen bir kurum, hataları otomatik olarak cezalandırıyorsa; katılımı savunan bir örgüt, eleştirenleri dışarıda bırakıyorsa söylenenlerle işleyiş arasında bir açıklık oluşur.

Burada sormamız gereken soru şudur: Kurum hangi davranışı istediğini söylüyor ve gerçekte hangi davranışı ödüllendiriyor?

İyi insan mı, iyi düzen mi?

Söyleşinin dikkat çekici bölümlerinden biri, sorunların sistemden mi yoksa insanların zihniyetinden mi kaynaklandığı sorusudur. Yazıcıoğlu, ağırlığı sisteme verirken insan unsurunu bütünüyle dışlamaz. Sağlıklı bir düzen kurulduğunda kişisel erdeme yüklenen sorumluluğun azalacağını savunur (Yaşar & Varan, 2000–2001, s. 37).

Buradaki temel düşünce önemlidir: Bir kurumun düzgün çalışması, her görevlinin olağanüstü derecede dürüst, cesur ve fedakâr olmasına bağlı kalmamalıdır. Yetki sınırlarının açık olması, kararların gerekçelendirilmesi, denetimin işlemesi ve itiraz yollarının bulunması, iyi niyetin kurumsal karşılığını oluşturur.

Bununla birlikte, söyleşide geçen “%85 sistem, %15 insan” ifadesini araştırmayla hesaplanmış bir oran gibi kullanamayız. Bu, Yazıcıoğlu’nun sorunun kaynağına ilişkin ağırlıklandırmasını anlatan kişisel bir değerlendirmedir. Sistemin önemi üzerine düşünmek için anlamlıdır; bilimsel bir ölçüm olarak sunulması ise doğru olmaz.

İnsanlar kuralları uygular, yorumlar ve değiştirir. Kurallar da insanların davranış alanını biçimlendirir. Bu nedenle kurumsal iyileşme, yönetici seçimi ile işleyişin düzenlenmesini birlikte düşünmeyi gerektirir.

Katılımın ölçüsü: Görüş bildirmek mi, karar verebilmek mi?

Yazıcıoğlu’nun merkeziyetçilik eleştirisi, halkın kendisini ilgilendiren kararlarda söz sahibi olması düşüncesine dayanır. Söyleşide yerel katılımı savunurken kalkınmanın halkın işi olduğunu, devletin ise bunun önünü açması gerektiğini belirtir (Yaşar & Varan, 2000–2001, s. 38).

Bu yaklaşım, katılımın anlamını yeniden sorgulatır. Bir toplantıya davet edilmek, görüş bildirmek ve alınacak kararı etkileyebilmek aynı şey değildir. Katılımın gerçek ağırlığı, önerilerin karar sürecinde ne ölçüde karşılık bulduğunda ortaya çıkar.

Bir üniversitede öğrencilerin, bir işletmede çalışanların veya bir kentte sakinlerin görüşleri toplanabilir. Fakat bu görüşlerin nasıl değerlendirildiği açıklanmıyorsa katılımın sonuç üzerindeki etkisi belirsiz kalır.

Yazıcıoğlu’nun yerelleşme savunusunu da koşulsuz bir çözüm olarak görmemek gerekir. Yetkinin yerele aktarılması, kendi başına adaletli ve katılımcı bir yönetimi garanti etmez. Yerelde de gücün dar bir çevrede toplanması mümkündür. Bu nedenle yetki devrinin şeffaflık, denetim ve hesap verme sorumluluğuyla birlikte tasarlanması gerekir.

Hukuk metinde bulunduğunda iş tamamlanmış olur mu?

Söyleşide tekrar eden bir başka mesele, yazılı haklarla uygulama arasındaki mesafedir. Yazıcıoğlu, hakların metinlerde tanınmasına rağmen uygulamada sınırlandırılmasını eleştirir; hukuki düzenlemelerin yaşama geçirilmesinin önemini vurgular (Yaşar & Varan, 2000–2001, ss. 37–38).

Bu tartışmanın örgüt yönetiminde de karşılığı vardır. Etik ilkeler yayımlamak, şikâyet mekanizması kurmak veya katılım politikası hazırlamak önemli adımlardır. Ancak bunların varlığı ile etkili biçimde işlemesi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Bir çalışan şikâyette bulunduğunda ne olur? Bir öğrenci karara itiraz ettiğinde gerekçeli cevap alabilir mi? Kurala aykırı davranan kişi güçlü bir konumdaysa süreç aynı şekilde işler mi?

Bir kurumun ilkelerini anlamak için ilan ettiği metinlere bakmak gerekir. O ilkelerin gücünü anlamak içinse zor durumlarda nasıl uygulandığını incelemek gerekir.

Başkanlık sistemi savunusunu nasıl okumalıyız?

Yazıcıoğlu söyleşide başkanlık sistemini açıkça savunur. Bu tercihini kuvvetler ayrılığı, yürütmenin oluşumu, yönetimde istikrar ve yerelleşme beklentileriyle gerekçelendirir (Yaşar & Varan, 2000–2001, s. 39).

Ancak bu görüşü değerlendirirken savunduğu düzenin bileşenlerini birlikte okumak gerekir. Söyleşideki başkanlık sistemi tasavvuru; yasama ile yürütmenin ayrı seçilmesi, keskin bir kuvvetler ayrılığı ve yerelleşmeyle bağlantılıdır. Dolayısıyla metinden hareketle, yalnızca aynı adı taşıyan herhangi bir yönetim modeline ilişkin onay sonucu çıkarılamaz.

Aynı şekilde, koalisyon sorunlarının, kayırmacılığın veya yolsuzluğun bir sistem değişikliğiyle ortadan kalkacağı yönündeki beklentileri de kanıtlanmış sonuçlar olarak kabul edemeyiz. Bunlar söyleşide dile getirilen öngörülerdir. Değerlendirilmeleri, kurumların uygulamada nasıl işlediğine ilişkin ayrıca kanıt gerektirir.

Bu bölümün asıl katkısı, yönetim modellerini adlarından çok yetkinin dağılımı ve denetlenmesi üzerinden tartışmaya çağırmasıdır.

Değişimin gündelik sınavı

Yazıcıoğlu’nun söyleşisi, okuru yöneticilerin kişiliklerinden başlayıp kurumların işleyişine uzanan bir sorgulamaya davet ediyor. Bu sorgulama, bir kamu kurumunda da küçük bir işletmede de aynı somut sorularla başlayabilir:

• Kararı kim alıyor, sonuçlarından kim etkileniyor?

• Yetkiyi kullanan kişi kime hesap veriyor?

• Eleştiri ve itiraz hangi kanaldan ilerliyor?

• Yazılı kurallar güçlü ve güçsüz aktörlere aynı biçimde uygulanıyor mu?

Bu sorulara verilecek cevaplar, değişim söyleminin ne kadarının uygulamaya dönüştüğünü gösterir.

İyi yöneticilere ihtiyaç vardır. Onların çabasını kalıcılaştıracak kurumlara da ihtiyaç vardır. Yazıcıoğlu’nun söyleşisini bugün okumayı anlamlı kılan, bu iki ihtiyacı birlikte düşünmeye açtığı alandır. Değişim, kararların alınma, paylaşılma ve denetlenme biçimine ulaştığında gündelik hayatta hissedilir hale gelir.

Kaynakça

Yaşar, M. Ş., & Varan, N. (2000–2001). Vali Recep Yazıcıoğlu ile hukuk, idare ve sistem üzerine. Akademi, (4), 36–39.

TOKAT

TOKAT

Sevgili kitapsever dostum,

Eskiler der ki: “Bir acı kahvenin 40 yıl hatırı vardır.” Doğrudur. Bazen babalar ile içilen kahveler, 40 yıl sonra oğullar ve torunlar ile de içilir Allah uzun ömür verirse onlara. Şahsen baba dostları ile çay, kahve içmeye bayılırım ben.

Sevgili kitapsever dostum,

Ben ise derim ki: “Bir güzel kitabın 40 yıl hatırı vardır.” Bu yazımda bunun ne güzel duygu olduğunu sana anlatayım anılarımla dedim.

Sevgili kitapsever dostum,

1986 yılında ben 19 yaşında bir liseli iken yaşadığım Tokat’ın valisi Recep Yazıcıoğlu idi. Sesimiz gazetesi vardı. Hürsöz gazetesi vardı. Ben Sesimiz’de günlük köşe yazar, vali beyi hararetle şiirler, yazılar ile desteklerdim. O da beni destekler kâh güzel sözleri, kâh da Tokat hakkında çıkardıkları kitaplara güzel satırlar yazarak kitaplar ile...

Sevgili kitapsever dostum,

1986 yılında yani 40 yıl önce bana rahmetli valinin hediye ettiği, imzaladığı kitapları o kadar sevmiş, değer vermiş ki değerli bir insanın değerli hatırası olarak 40 sene saklamışım yani. Bir samimi valinin 19 yaşında bir gencin kalbinde ve beyninde bıraktığı ize, sevgiye bak sen.

Sevgili kitapsever dostum,

1989 yılında Tokat’ta Tokat’ı tanıtmak için “Tokat” adında bir kitap yayımlanmıştı. Kitabı yazan da rahmetli valinin önce asker arkadaşı, sonra damadı olacak ressam oğlu ressam Ersal Yavi. Yavi, 2024 yılında “Fırtına Vali” adlı bir kitap daha yazacaktı. Bu kitabı ne yazık ki henüz okuyamadık.

Sevgili kitapsever dostum,

Kuşe kâğıda 186 sayfa basılan bu kitap 1000 adet de İngilizce basılarak sayın rahmetli vali tarafından zamanın Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e de sunulmuş, tüm dünya turizm bürolarına yollanmıştı. Bugün 40 yıl önceki bu kitabı bugünün vali ve vali yardımcıları da merak ederek kütüphanelerden alıp okuyorsa kitabın bıraktığı izi var sen anla.

Sevgili dostum,

Bana armağan edilen kitap 1986 yılında basılan 3000 adetlik 2. baskı ve rahmetli vali şöyle yazarak imzalamış: “Sevgili Turan Yalçın’a başarı dileklerimle... 24.11.1987 Recep Yazıcıoğlu, Tokat Valisi”

Kitabın bana imzalanan sayfasında.

Bu kitap Tokat Otelcilik Turizm A.Ş. tarafından yayımlanmıştır. Baskı: Güzel Sanatlar Matbaası A.Ş., İstanbul.

Sevgili dostum,

Kitap o kadar sağlam basılmış ki 40 yıl kütüphanemde sağlam kalmış. Rahmetli vali de bana o kadar güvenmiş ki ben de bu güven ve sevgiye layık olmaya çalışarak 40 sene saklamışım. Evime ziyarete gelenlere bir aile albümü gibi gösteriyorum. O kadar önemli yani benim için.

Sevgili dostum,

Bu kitabı “Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırları” kitabımın 3. baskısını bugünün Tokat Valisi Abdullah Köklü ve Tokat Belediye Başkanı rahmetli valinin oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu’nun maddi ve manevi desteği ile basmışken lise ve üniversite konuşmalarımızda bu kitabımızı lise ve üniversitelilere Sayın Vali ve Sayın Başkan’ın armağanı olarak da gençlere gösteriyor, onların da hayret, sevgi ve saygıları ile karşılaşıyoruz. Onlara da Liderlik Sırları kitabımızı isterse saklayacaklarını, çocuk ve torunlarına bile 40 sene sonra gösterebileceklerini söylüyorum. Kitaplar nesillerden nesillere miras kalsın. Ne kadar güzel olur, değil mi? Sağlam, kaliteli, içten yazılan ve yazarı ve yerel yöneticiler tarafından, vali ve belediye başkanları armağanı olarak hediye edilen kitapların 40 yıllar sonra da gelecek nesillere bırakılması, 40 yıl sonra bile okunacak olması hayali bile bence güzel bir manevi miras.

Sevgili kitapsever dostum,

Bu kitabın yanında Tokat’ın tanıtımı için Ersal Yavi 50 adet yağlı boya resim hazırlamıştı. Hâlen Tokat Valiliğinde sergilenen bu resimler Ankara, İstanbul, İzmir ve Bursa’da sergiler ile tanıtılmıştı. Ankara’da 1986 yılında açılan sergiye bir liseli olarak ben de katılmıştım. Rahmetli Hasan Celal Güzel ile Turizm Bakanı rahmetli Mesut Yılmaz gelmişti sergi açılışına. Rahmetli Belediye Başkanı Hüdai Sayıbaş, otobüs tahsis etmiş, onunla gitmiştik. Vasfi Diren heyete yemek ikram etmişti yolda. Bu 50 resim sonradan kitap olmuş, kartpostal olarak da vali tarafından bana hediye edilmişti. İnternetin olmadığı 1986’da herkes yakınlarına bu resim kartpostallar yollardı. Ne güzel bir düşünce ve ilin tanıtımı çabası. Geriye bakınca içimden “Rahmetli vali bugünleri 40 sene önceden görerek çaba harcamış, boşuna halkın ve Hakk’ın sevdiği insan olmamış.” diyorum.

Sevgili kitapsever dostum,

Dünya ve Türk klasikleri nasıl ki yüzyıllar sonra bile okunur ve baskı yaparken Tokat’ı tanıtan bu kitaplar da elden ele, çocuktan toruna saklanarak bir aile albümü gibi gelen misafirlere, öğrencilere gösterilsin derim. Kütüphanelerde okunan kitaplar olsun. Bu kitaplar konusunda üniversitelerde bilimsel tezler yapılsın.

Sevgili dostum,

Rahmetli Recep Yazıcıoğlu, 36 yaşında Türkiye’nin en genç valisi olarak 1984’te Tokat’a vali olarak atanırken “Çocuktan vali mi olur?” diye eleştirenler bile bugün rahmetli valiyi rahmetle anıyorlar. Onun hakkında kitapları da onun yazdığı kitapları da okuyorlar. Bilimsel doktora tezleri hazırlanıyor. Rahmetli vali ile alakalı doktora tezi hazırlayan Emre Akçagündüz ve Muhammet Negiz de tebrik edilmeyi hak ediyorlar.

Sevgili dostum,

Tokat’tan sonra Aydın, Erzincan, Denizli’de de valilik yapan rahmetli vali tabii oralarda da ili tanıtan kitaplar yayımlamıştır. Mutlaka çok ilgi görmüş ve benim gibi o kitapları saklayan onlarca, yüzlerce, binlerce insan vardır. Bence güzel anılmak isteyenler güzel kitaplar yayımlasınlar ve gelecek nesillere de bol bol kitap hediye etsinler. Olabilir ki o kitapları 40 yıl saklayan insanlar çıkar. Gençlere de kitap hediye ederken bunu anlatıyorum. Anlatmak benden, kitapları okumak, saklamak, okutmak ve tavsiye etmek gençlerden.

Sevgili dostum,

Seninle kahve içerken işte bunlar aklıma geldi ve sadece söz olarak kalmasın diye bir de sana mektup olarak yazılı anlatayım dedim. Belki de bu mektup da 40 yıl sonra bile bir kitapta bir yerlerde okuyucu ile buluşur.

Sevgili dostum,

Bir güzel kitap bana bunları düşündürdü. Kitap hediye etmeyi sevenlere rahmet, sağ olanlara da sıhhat ve afiyet dilerim. Sana da iyi ki dostumsun, kitapseversin diye teşekkür ederim. İyi ki iyi kitaplar var. İyi ki kitap hediye eden yerel yöneticiler var. İyi ki okuyan bir gençlik var. Yaşasın kitaplar. Şükürler olsun “Oku” diye emredene...

Kaynak: Turan Yalçın, https://www.edebiyatdefteri.com/

Sahaflarda bir Recep Yazıcıoğlu imzası

  

Sahaflarda bir Recep Yazıcıoğlu imzası

Bir sahaf ilanında karşımıza çıkan Erzincan albümü, kapağında şehrin panoramasını, ilk sayfalarında ise dönemin Erzincan Valisi Recep Yazıcıoğlu’nun imzasını taşıyor. El yazısıyla düşülen tarihli ithaf, şehri tanıtmak için hazırlanan bu nüshaya kişisel bir iz bırakıyor.

#kitap #yazıcıoğlu

Sessizliğin İçinden Gelen Ses: Turan Yalçın ve Recep Yazıcıoğlu Mirası

 Sessizliğin İçinden Gelen Ses: Turan Yalçın ve Yazıcıoğlu Mirası
İşitme engelli yazar Turan Yalçın, efsanevi Vali Recep Yazıcıoğlu ile olan anılarını ve onun yönetim anlayışını "Liderlik Sırları" kitabında anlatıyor.

Erzincan Doğu Gazetesi

Yazar Turan Yalçın Vali Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırlarını Anlattı

 

Yazar Turan Yalçın Vali Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırlarını Anlattı

Bazı hikâyeler yalnızca bir kişinin hayatını değil, aynı zamanda bir dönemin ruhunu da anlatır. 1967 yılında Tokat’ta doğan ve henüz ortaokul yıllarında geçirdiği bir hastalık sonucu işitme kaybı yaşayan Turan Yalçın’ın kaleme tutunarak kendine yeni bir yol açması, bu tür hikâyelerden biridir. Sessizliğin içinden yükselen bu yazma çabası, zamanla gazeteciliğe, oradan da kitaplara uzanan bir üretim serüvenine dönüşmüştür.

Bu serüvenin dikkat çekici duraklarından biri ise, kamu yönetimi alanında iz bırakan isimlerden Vali Recep Yazıcıoğlu ile kurulan erken dönem temastır. Henüz lise öğrencisiyken yazdığı yazıların Yazıcıoğlu tarafından okunması ve teşvik edilmesi, bu hikâyenin yönünü belirleyen önemli kırılma anlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Yalçın tarafından kaleme alınan ve nisan ayında üçüncü baskısı yapılan “Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırları” adlı kitap ise yalnızca bir liderin biyografisini sunmakla kalmıyor; aynı zamanda liderlik ve bürokrasiye dair bir bakış açısı öneriyor.

Bu röportaj, bir yandan tüm zorluklara rağmen üretmeye devam eden bir yazarın çabasına tanıklık etmeyi amaçlarken, diğer yandan Yazıcıoğlu’nun liderlik ve yönetim anlayışının bıraktığı etkiyi yeniden gündeme taşımayı hedefliyor. Çünkü bazen bir kitabın değeri, yalnızca anlattığı kişide değil; okurda uyandırdığı “ben de yapabilirim” duygusunda saklıdır. Bu söyleşinin, okura yeni bir bakış açısı kazandırmasını ve kendi potansiyelini sorgulamasına vesile olarak ilham vermesini temenni ederim.

Muhammet Negiz
(Karadeniz Teknik Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Araştırma Görevlisi)

 

Kendinizden bahseder misiniz? Gazetecilik yolculuğunuz nasıl başladı?

1967 yılında Tokat’ın Pazar ilçesinde doğdum. Ortaokul 1. sınıfta menenjit hastalığı sonucu işitme engelli kaldım. Bu beni yazmaya sevk etti. Lisede düzenli olarak Tokat Sesimiz Gazetesinde yazmaya başladım. En iyi okurlarımdan bir tanesi de o zamanın Tokat Valisi Recep Yazıcıoğlu idi. Halen yazmaya ve kitaplar yayınlamaya devam ediyorum.

Recep Yazıcıoğlu ile ilk temasınız ne zaman ve nasıl oldu?

15 Mayıs1984 tarihinde Tokat’a vali olarak atandığında ben lisede öğrenci ve Sesimiz Gazetesinde gönüllü köşe yazarıydım. Vali’yi destekleyen yazılar ve şiirler yazdım. O da okur, teşekkür eder, bana “Yarının büyük gazetecisine” diye imzalayarak Tokat’ı tanıtan kitaplar verirdi. Onları halen saklarım.

Onu ilk gördüğünüzde ya da dinlediğinizde sizde nasıl bir izlenim bıraktı?

Samimi, içten ve kibir olmayan bir insan izlenimi bıraktı. Gerçek sevgisini samimiyetle gösteren, duygularını açıkça anlatan ve konuşmayı seven bir insan izlenimi verdi.

Bu kitabı yazmaya sizi iten temel motivasyon neydi? Bir boşluğu doldurduğunuzu düşünüyor musunuz?

Genç Gelişim Dergisinde onun liderlik yönünü anlatan bir makalem, dergiyi yayınlayan Az Kitap sahibi Adem Özbay’ın dikkatini çekti. Bunu kitap yaparsam yayınlayacağını söyledi. Önce Akis Kitap’tan sonra Az Kitap’tan yayınladık. Oldukça da ilgi topladı. Bugün 3. baskısını yapmak bizi mutlu ediyor.

Bu kitap bir biyografi mi, bir tanıklık mı, yoksa bir duruş metni mi olarak okunmalı?

Kitap hem biyografi hem bir insanın yaptıkları ve hayatı örnek alınarak bir liderlik kitabıdır. Zaten kitapta hayat hikâyesi de,  anılar da, yorumlar da tespitler de, gençlere ve yöneticilere verdiği dersler de yer alıyor.

Yazım sürecinde sizi en çok zorlayan şey neydi?

Yazmakta hiç zorlanmadım. Zaten şehir arşivi aşina olduğum bir yerdi. İnsan sevdiği ve değer verdiği insanın hayatını anlatırken hiç zorlanmıyor. Bunu kendi hayatımı anlattığım ama yayınlanmayan “ Anne Sesler Nerede” adlı kitabımda da yaşadım. Masa başına oturunca duygu ve düşünceler kendiliğinden akıyor.

Bu kitap daha çok bir gözlem mi, yoksa sizin yorumunuzun da güçlü olduğu bir anlatı mı? Yoksa bir bakış açısı mı kuruyorsunuz?”

Hepsi de var.  Hem gözlemlerim, hem bakış açısı hem Vali’ye yöneltilen eleştirilere cevap. Şiirler de yer alıyor ayrıca... 

Yazıcıoğlu’nu tek bir cümleyle tanımlamanız gerekse ne söylerdiniz?

Samimi ve halkı ile devletini seven bir insan.

Sizce onu diğer valilerden ayıran en belirgin özellik neydi?

Düşüncelerini açıkça ve cömertçe söyleyebilme cesareti… Halkına ve devletine olan sevgisini açıkça göstermesi...

Onu daha çok “iyi bir yönetici” mi yoksa “etkileyici bir lider” olarak mı görüyorsunuz?

Yöneticiliği de güzeldi. Eleştirilebilir ama bence  “öz gelişim lideri” ve yönetici olmak isteyenlere örnek gösterilecek liderdi.

Sizce Yazıcıoğlu bir istisna mıydı, yoksa temsil ettiği bir yönetim anlayışı var mıydı?

Bence olması gereken şeyleri anlatan, bunu açıkça söyleyen ve inandığı yönetim anlayışını yazılı ve sözlü anlatan insandı. İstisna değildi bence... Herkes onun yaptığını cesaretle yapabilir.

Sizi özellikle kamu yönetimi ve bürokrasi gibi konulara yönelten neydi?

İşlerin yavaş yürümesi gerçekten de hem halka hem de devlete hem mali külfet hem zaman kaybı... Bunu da ancak hızlı yaşayan, açık sözlü olan ve işi uzatmayan insanlar yapar. Bunun en güzel örneği Recep Yazıcıoğlu’ydu. İşler uzamasın, zamanında yapılsın.

Kitapta sık sık sistem eleştirisi görüyoruz. Sizce Türkiye’de bürokrasi gerçekten halktan kopuk mu?  

Kopuk olan var, olmayan var. Son yıllarda bu konuda düzelmeler var. Yöneticilerimiz, bence, Recep Yazıcıoğlu hakkındaki kitaplar, dizi ve filmler sayesinde –onu örnek alarak- daha hızlılar ve halk ile iç içe yaşamaya başladılar.

Yazıcıoğlu sistemi değiştirmeye çalışan bir isim miydi, yoksa sistemle çatışan biri mi?

Gerektiği zaman siyasiler ile çatışan, gerektiği zaman da söz ve tavırları ile kamuoyu oluşturmaya çalışan insandı. Bunun için magazin programlarına bile çıkmaktan çekinmiyordu.

Bir bürokratın “kuralları zorlaması” sizce yenilik midir, yoksa risk midir?

Yenilikler risk alınmadan ortaya konulmaz. Risk alarak yenilikler ortaya koyan liderdi o.


Kitapta bürokratik direnç çok görünmüyor. Bu, anlatının bilinçli bir tercihi miydi?

O yönü pek dile getirmek istemedim. İnsanlara, gençlere  “siz de yapabilirsiniz” mesajı vermek ön plandaydı. Bilinen şeyi tekrar etmenin da anlamı olmazdı. Zaten kitapta çok tekrar olduğu eleştirileri de var ama bu daha çok pekiştirme, vurgu... Bazı konuları tekrar etmezsek insanlar unutuyor.

Kitapta “samimiyet”, “hız”, “halkla iç içelik” gibi kavramlar öne çıkıyor. Bunlar sizce bir liderlik tanımı mı yoksa bir ideal mi?

Bence bu özellikleri taşıyan insanları -makamı ne olursa olsun- halkımız seviyor ve anıyorlar. Bilim adamı, yazarlar ve devlet adamları için de bu geçerli... Zamanında anlaşılmayanlar da aradan geçen yıllarda anlaşılıyor.

Yazıcıoğlu’nun liderliği daha çok kişisel özelliklere mi dayanıyordu, yoksa bir sistem kurma çabasına mı?  

Kişisel özelliklerini samimiyetle ortaya koyan bir insandı. Gönlünden geçenleri anlatıyordu. Onların çoğu günümüzde hayata geçti bence. “Bir kişi yaparsa herkes yapar” NLP tekniği[1] gibi bir şey.

Sizce bu liderlik modeli başka yöneticiler tarafından uygulanabilir mi?

Gayretli azimli ve fikirlerini anlatabilen herkes –bence- Recep Yazıcıoğlu gibi olabilir. Bugün Tokat Belediye Başkanı olan oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu da halk tarafından seviliyor bu yüzden…

Kitapta başarısızlıklara pek yer verilmemiş. Bu bilinçli bir tercih miydi?

Biz örnek gösterdik. Olumsuzlukları değil olumlu şeyleri anlatalım ki onlar akılda kalsın. Satır aralarında eleştirilere de cevaplar var.  Onu eleştirdiğimiz zamanlar da oldu. Kitapta ona da yer verdik.

Yazıcıoğlu’nun uygulamaları çoğu zaman “farklı” ve “alışılmadık” olarak anlatılıyor. Sizce bu bir yönetim tarzı mıydı yoksa kişisel refleks mi?

İşleri hızlı ve zamanında yapmanın olumlu sonuçları diyelim… 

Onu bir “girişimci bürokrat” olarak tanımlamak sizce doğru olur mu?

Tabii ki girişimciliği de vardı, Tokat’ta da şirketler kurdu. Bence TOKİ çalışmaları onun zamanında Yazıcıoğlu Semti’nin doğmasına sebep oldu. Bugün o model TOKİ olarak uygulanıyor ve milyonlar ev sahibi oluyor. Yazıcıoğlu Semti, Tokat’ın en güzel yerinde, halen duruyor. 

Bu tür bir liderlik, kişi ortadan kalktığında devam edebilir mi?

Onu örnek alan oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu,  bir tür babasının liderliğini devam ettiriyor bence... Babası kadar da eleştiriliyor ama o da gerekeni yapıyor. Liderlik, kişilere bağlı bir şey değil.  Bir bilim dalıdır ve kişiler ortadan kalktığında kalmaz. Akademide de,  iş dünyasında da çok iyi liderler var.

Kitapta Yazıcıoğlu oldukça olumlu bir çerçevede sunuluyor. Bu bir bilinçli tercih miydi?

Evet, “Sevgi, insanı hep olumlu düşünmeye sevk eder” derler. Aslında olumsuz yönler de var. Eleştirilere de yer verildi ama dikkatli okumayan göremez. Gençler olumlulukları görsün ki inanarak uygulasın istedim. Hani derler ya, “Olumsuzlukları babam da görür. Olumluyu görmekte hüner” diye…

Sizce bu kitap bir lideri anlatıyor mu, yoksa bir liderlik idealini mi?

Lideri anlatmanın yanında lideri gençlere örnek göstermek de var. Tokat’a üniversite ve lise okumak için yurtdışından gelen yabancı öğrenciler bile kitaba ilgi göstererek okuyorlar. Onu örmek alıyorlar.

Farklı ya da eleştirel seslere daha fazla yer verilseydi kitap nasıl değişirdi?

Kitap bir akademik çalışma değil, farklı seslere de yer verdik. Kitap hakkında eleştirilere de saygımız var. Sonuçta bir insanı anlattık. “İnsan” demek “hata yapan” demek ama hatayı da hep dile getirmek sorunları çözmez. Güzellikleri anlatmak daha güzel etki bırakıyor.

Bu kitabı okuyan birinin aklında ne kalmasını istersiniz?

“Bir lider örnek alınarak yeni liderler çıkarabiliriz” düşüncesi kalsın gelecek nesillere…

Bu kitap bir ilham metni mi, yoksa bir sorgulama çağrısı mı?

Herkes kendisini sorgulasın. Ben de gerçekten lider olabilir miyim? Çocuğum, yakınım olabilir mi? İlham alabilir mi? Kendini sorgulayan insan, başkalarını eleştirmeye zaman bulamaz. Birçok genç “Bize ilham verdi bu kitap. Biz de böyle kaymakam-vali olabiliriz” dedi. Kaymakamlara kitabı takdim ederken onlardan “Mutlaka okuyacağız” sözleri duyduk her zaman…

Bugünün genç yöneticileri bu kitaptan ne öğrenebilir?

Liderliği, samimiyeti, edebiyatın gücünü ve lider olmanın zor olmadığını ama çaba istediğini görebilir…

Okurlara bu kitap üzerinden vermek istediğiniz en temel mesaj nedir?

Liderlik öğrenilebilir ve bu da samimi olmaktan başlar…

Bugün Türkiye’de sizin gözünüzden “iyi yönetici” nasıl olmalı?

Samimi, halkını gerçekten kucaklayan, onlar gibi yaşayan ve sözünde duran... Kısaca kitapta anlatılan gibi…

Son olarak, sizce bu kitap bir geçmişi mi anlatıyor yoksa geleceğe dair bir öneri mi sunuyor?

Geçmişi iyi öğrenmeden geleceğe güvenle bakamayız. “Geçmişten ders al,  öğren ve geleceğe daha çok şey bırak” mesajı da var kitapta… 

Katkılarınız için teşekkür ederim.

Rica ederim.

---

[1] Kişisel gelişimde NLP (Nöro-Linguistik Programlama: Beyin-dil programlaması): Bireylerin düşünce, dil ve davranış kalıplarını anlayarak, bilinçaltı süreçleri yönetip kişisel dönüşümü destekleyen bir teknikler bütünüdür.

Atıf: Negiz, M. (2026). Sessizliğin İçinden Bir Kitap: Vali Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırlarını Anlattı, Söyleşi, https://www.manset61.com/yasam/sessizligin-icinden-bir-kitap-vali-recep-yazicioglunun-liderlik-h58329.html

KTÜ İşletme Bölümü’nde “Efsane Vali” Konuşuldu

 


KTÜ İşletme Bölümü’nde “Efsane Vali” Konuşuldu

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü tarafından düzenlenen “Kitap Tahlil Atölyesi”nin bu ayki oturumu gerçekleştirildi. Etkinlikte, kamu yönetimi alanında iz bırakan isimlerden Recep Yazıcıoğlu ele alındı. Atölye kapsamında, Turan Yalçın tarafından kaleme alınan Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırları adlı eser üzerinden, Yazıcıoğlu’nun yenilikçi yönetim anlayışı, saha odaklı liderlik yaklaşımı ve bürokratik sınırları aşan uygulamaları çok yönlü biçimde değerlendirildi.

Arş. Gör. Muhammet Negiz’in sunumuyla gerçekleştirilen etkinlikte; kamu yönetiminde klasik kalıpların ötesine geçen liderlik pratikleri, yerinde yönetim anlayışı, toplumsal etkileşim ve kriz anlarında geliştirilen çözüm odaklı yaklaşımlar çerçevesinde tartışıldı. Atölyede, liderlik ve kamu yönetimi konularına analitik bir perspektiften yaklaşmanın önemi vurgulanırken, teorik bilginin saha deneyimleriyle bütünleşmesine yönelik örnekler ele alındı. Benzer akademik ve sosyal etkinliklerin önümüzdeki süreçte de devam etmesi planlanmaktadır. 

Kitap Tahlil Atölyesi: "Efsane Vali'nin İzinde: Bürokrasiden Sahaya Liderlik Dersleri"

 

Kitap Tahlil Atölyesi: "Efsane Vali'nin İzinde: Bürokrasiden Sahaya Liderlik Dersleri" 

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) İşletme Bölümü bünyesinde düzenlenen “Kitap Tahlil Atölyesi”nin bu ayki oturumunda, kamu yönetimi alanında iz bırakan isimlerden Recep Yazıcıoğlu ele alınacaktır.

Atölye kapsamında, Turan Yalçın tarafından kaleme alınan “Recep Yazıcıoğlu’nun Liderlik Sırları” adlı eser üzerinden, Yazıcıoğlu’nun yenilikçi yönetim anlayışı, saha odaklı liderlik yaklaşımı ve bürokratik sınırları aşan uygulamaları çok yönlü olarak değerlendirilecektir.

Etkinlikte, kamu yönetiminde klasik kalıpların ötesine geçen liderlik pratikleri; yerinde yönetim anlayışı, toplumsal etkileşim ve kriz anlarında geliştirilen çözüm odaklı yaklaşımlar çerçevesinde tartışmaya açılacaktır.

Arş. Gör. Muhammet Negiz’in sunumuyla gerçekleştirilecek atölye, öğrencilerin liderlik ve kamu yönetimi konularına analitik bir perspektiften yaklaşmalarını hedeflemektedir.

Etkinlik Bilgileri:

• Konuşmacı: Arş. Gör. Muhammet Negiz
• Tarih: 29 Nisan 2026, Çarşamba
• Saat: 12.00
• Yer: KTÜ İİBF İşletme Bölümü Toplantı Salonu

Etkinlik, tüm öğrencilere açık olup katılım ücretsizdir.

KTÜ İşletme Bölümü tarafından düzenlenen akademik ve sosyal etkinlikler hakkında güncel bilgilere, bölümün resmi iletişim kanalları üzerinden erişilebilmektedir.