RECEP YAZICIOĞLU VE KAMUDA KARİYER
RECEP YAZICIOĞLU VE KAMUDA KARİYER
“Türkiye’yi dolanıyorsunuz! Şimdi,
benim Türkiye’de gitmediğim yer yok! Yalnız görev olarak değil! Bir vesile ile…
Ülkemizi tanıdık, insanlarımızı tanıdık, problem çözdük! Problem çözmek, müthiş
keyif alan bir iştir! Ben, hep gittiğim yerde de problemli olmasını istedim…”
diyen Yazıcıoğlu, özellikle problemli olan ama içerisinde bir potansiyel de
barındıran yerlerde görevlendirilmesi için talepte bulunduğunu anlatıyor.
***
KAMUDA
KARİYER
Kamuda
kariyer yapılıp yapılamayacağı hakkındaki soruya yanıt verirken Türkiye’de özel
sektörün kamudan yapmış olduğu transferler ile günümüze geldiğini belirten
Recep Yazıcıoğlu, özel sektörde olduğu gibi kamuda da kariyerin mümkün olduğunu
ifade ediyor. Bununla birlikte kalite soruna dikkat çekerek, kamu kurum ve
kuruluşlarında ehliyet ve liyakat sorunun mevcut olduğunu ve kariyer
basamaklarını tırmanmanın pek objektif kurallara bağlı olmadığını söylemeden
geçemiyor. Yazılı olan kurallarla ‘fiili
durum’un uyuşmadığını belirtiyor. Bu kuraldışı davranışların ehliyeti,
liyakati, etkililiği ve verimliliği sarsacak sonuçlara neden olduğuna işaret
ediyor ve sözlerine devam ediyor:
“Yani, siz siyaseten
bir yere geldiyseniz de… Size bir kişi ya da grup öncü olduysa, siz ona karşı
sorumluluk hissediyorsunuz. Hâlbuki bizim muhatabımız kimdir? Hizmet ettiğimiz
insanlardır! Onlara karşı sorumlu olmamız lazım!”
Kamu personelinin
üstenci tutumunu da kendine has üslubu ile eleştiriyor:
“Bu devletçi anlayışta,
‘Ben devletin memuruyum’ diye kasılmak ayrı bir hastalıktır! Bizim kamuda… ‘İşte,
biz devletin memuruyuz!’ falan… Yani, en ufak memur bile (kasılarak) ‘Devletin
memuruyum!’ diyor…
Peki, vatandaş nedir?
Vatandaş, kimin memurudur? Hâlbuki biz, o vatandaşa hizmet sunmak pozisyonundayız!”
SINAVLAR
Kamu kurumlarına
personel alımında siyasi tercihlerin konu olmaması için merkezi sınav
sisteminin geliştirilmesinden hoşnut olduğunu belirten Recep Yazıcıoğlu,
sınavların daha objektif olduğunu söylüyor. Özellikle “hamili kart yakinimdir”
şeklindeki kayırmacılıktan çok çektiğini bir örnekle anlatıyor:
Şimdi bir gün… İşte, Erzincan Valisiyim ya…
Erzincan’da bir olay… Şimdi, bir imtihanla alınacak… Sağlığa… Eğitime… 40 kişi
işte… Birisinde 50 kişi… O dönemdeki iktidar partisinin il başkanı ve yönetim
kurulu geldiler…
“Efendim” dediler işte, “bir imtihan var…”
“Evet” dedim…
“Ya” dediler, işte “Bu imtihanda… Yani… İşte…”
Pek de söyleyemiyorlar…
“Yani… İşte… Bir kontenjan var…” falan…
“Ne kontenjanı?”
“Hani, işte biz de bir isim belirlesek…”
Dedim, “İmtihan olacak… İmtihanda nasıl isim
belirleyeceksiniz?”
“Hani” dedi, “İşte, öyle bir şey acaba olur mu?”
falan…
“Peki” dedim, “Daha önce böyle mi oluyordu?”
Dedi, “Evet, böyle oluyordu…”
“Peki” dedim, “Yanlış mıydı o yapılan?”
“Tabii ki” dedi, “Yanlıştı…”
“E, siz” dedim, “Şimdi, niye yanlış yapıyorsunuz?”
“E…” dedi, “Şimdi, sıra bize geldi…”
“Size…” dedim, “Yanlış yaptırmayacağım!
Size yanlış yaptırmayacağım! Çünkü siz yanlış
yaptığınız zaman kaç kişiyi menün edeceksiniz? Siyasal açıdan düşünelim! Kaç
kişiyi memnun edeceksiniz?
Diyelim ki… Göreve aldığınız 20 kişi ve ailesini…
Kaç kişiyi mağdur edeceksiniz ve size antipati
duyacak?
Diyelim ki, 5000 kişi girdiyse… 5000 kişiyi
darıltacaksın… 5 kişiyi kazanacaksın! Bu siyaset de değil!” dedim ya!
“Ben” dedim,
“Bunu objektif yapacağım!”
Son gün, son saatte imtihan komisyonunu belirledik
ki… Çünkü daha önce belirlersek onların başı belaya girecek!
Yani son… Böyle… İmtihana… Diyelim ki, 2 saat kaldı…
Ve onlar da hemen kapandılar bir odaya… Sualleri belirlediler… Hemen…
Dedim, “Biraz da zor sorun ki…” Çünkü çok kişi
kalırsa, mülakata kalacak… Mülakat gene objektiflikten uzaklaşan bir olaydır!
Velhasılı zor bir işti bu!
***
TÜKENMİŞLİK
VE BÜROKRASİ HASTALIĞI
Kamu çalışanlarının
verimliliği konusunda daha ikna edici uygulamalar olması gerektiğinden
bahsederken kamuda mevcut olan iki hastalıktan bahsediyor: Tükenmişlik ve bürokrasi
hastalığı…
“İşi yapmaktan değil de
işi engellemekten zevk alma” olarak tanımladığı “bürokrasi hastalığı”nın tüm kesimlerde
görülebileceğini ifade eden Yazıcıoğlu, konuyu Osmanlı’daki “İbrikçibaşı” hikâyesi ile anlatıyor:
Adam (İbrikçibaşı) işte… “Birinciyi bırak, üçüncü al…”
diyor…
Tuvalete gidecek de adam… Neyse, işini görüyor…
“Ya, bu nereden
çıktı?”
diyor… “İbrik, (aynı) ibrik… Tuvalet,
(aynı) tuvalet…”
O zaman…
Hani, ibrik var ya?
(İbrikçibaşı) “Yav”
diyor, “Akşama kadar burada bilmem ne
kokusu dinliyoruz… Müsaade et de, bu kadar yetkimiz, bu kadar forsumuz olsun!”
Yani bu ibrikçibaşılık ve işi ağıra almaktan…
İbrikçibaşılık olarak
tanımladığı yaklaşımı “Yok,
Yavaş, Yarın!” şeklinde 3Y prensibi ile özetliyor Yazıcıoğlu ve ona
göre bu durum, kamu kurumlarının tabiatından kaynaklanıyor. Kamu binalarının
soğuk renkleri, binalara girişlerin çok zahmetli olması ve personelin güler
yüzlü olmamasının da ibrikçibaşılık ve tükenmişlik sorunlarına yol açtığını
düşünüyor.
***
HASTALIĞIN
TEDAVİSİ
Bu ibrikçibaşılık ve tükenmişlik
hastalıklarının tedavisini eğitimle yapmaya çalıştıklarını
belirten Recep Yazıcıoğlu, tüm personelle birlikte menfi olayları masaya
yatırarak süreci ele aldıklarını ve bu sırada devleti de “Devlet patron mudur yoksa
hizmetkâr mı?” sorusu üzerinden tarif ettiklerini ifade ediyor:
“Devlet patron
mudur? İşte… Ceberrut devlet… Otoriter devlet… Patron devlet…” O zaman adamları
da patron olur!
Ama
devleti, “Bir hizmetkâr, hizmet örgütü… Bir hizmet sunan! Bir servis sunan bir
yapı… Demokratik bir devlet” anlamında tarif ederseniz, elemanları da böyle
olabilir…
Ödül ve ödüllendirmenin
de önemine dikkat çeken merhum vali Recep Yazıcıoğlu’nun güncelliğini koruyan
ifadelerinde hayata geçirilmeyi bekleyen birçok nokta bulunuyor…
[1] Muhammet
Negiz | Araştırmacı | 30.09.2021
[2] Ayrıca
Bkz: “Kendi Dilinden Recep Yazıcıoğlu” http://www.muharrembalci.com/ornekkisi/316.pdf
Kaynak: https://www.dunyabizim.com/mercek-alti/recep-yazicioglu-ve-kamuda-kariyer-h44420.html
Yorumlar
Yorum Gönder